در عصر مدرنی که زندگی میکنیم، احتمالاً هر مشاور، روانشناس، کتاب، مربی یا هر فردی که بخواهد صادقانه کمک کند، تمرین مدیتیشن را به شما توصیه میکند، چرا که فواید مدیتیشن برای سلامت جسم و روان ثابت شده است.
مدیتیشن، تمرینی است که ذهن خود را به منظور رهایی از افکار منفی و تمرکز بیشتر آموزش میدهد. در واقع با کمک مدیتیشن شما میتوانید آگاهی خود را نسبت به درون و محیط افراد بیشتر کنید و مهمتر از هر مسئلهای، به دور از افسردگی گذشته و نگرانی آینده، در لحظه حال زندگی کنید.
بسیاری از مربیان رشد و پرورش ذهن بر این باورند که تمرین مدیتیشن باید به صورت روزانه انجام شود، از این جهت ما تصمیم گرفتیم شما را با مدیتیشن بیشتر آشنا کنیم و در این مقاله فواید مدیتیشن برای سلامت جسم و روان را فراهم سازیم.
مدیتیشن چیست؟
مدیتیشن به معنای مراقبه است که با کمک آن میتوانید بر ذهن خود تسلط یابید که بسیاری از آیینهای شرقی برای آرامش ذهن و جسم، مدیتیشن را توصیه میکنند. برخلاف تصور بسیاری از افراد، تمرین مدیتیشن ابتدایی، دشوار نیست و شما نیاز به هیچ وسیلهای ندارید.
شما میتوانید تمرین مدیتیشن را به چند روش انجام دهید. اولین روش حالت نیلوفری است، یعنی شما میتوانید به صورت چهارزانو روی زمین بنشینید، پشت خود را صاف کنید و دستان خود را روی رانهایتان قرار دهید، چشمانتان را ببندید و از طریق بینی تنفس شکمی انجام دهید.
در روش دوم شما میتوانید روی صندلی بنشینید (این روش برای محل کار نیز مناسب است)، پشت یا کمر خود را صاف کنید، پاهایتان را به صورت معمول روی زمین قرار دهید، دستانتان را روی رانهایتان بگذارید، چشمانتان را ببندید و از طریق بینی تنفس شکمی کنید.
در روش سوم شما میتوانید روی زمین دراز بکشید، عضلات خود را رها کنید (یعنی هیچ یک از عضلاتتان منقبض نباشد)، دستانتان را کنار بدن روی زمین قرار دهید (کف دستانتان رو به آسمان باشد)، چشمانتان را ببندید و از طریق بینی تنفس شکمی صورت دهید.
البته در دنیای مدرن و زندگی پرسرعت، شما میتوانید به منظور رهایی از استرس و اضطراب، در هر حالتی، حتی به مدت ۳۰ ثانیه تا ۱ دقیقه نیز تمرین مدیتیشن را انجام دهید و از طریق بینی تنفس شکمی کنید.
تنفس شکمی یعنی شما هوا را از طریق بینی به داخل بدن خود جریان دهید و به جای قفسه سینه، شکم خود را پر کنید و هنگام بازدم نیز شکم خود را از هوا خالی کنید و از طریق بینی هوا را خارج نمایید. بسیاری از افراد متخصص مدیتیشن و روانشناسان بر این باورند که تنفس عمیق شکمی باعث آرم شدن تنفس و در نتیجه کاهش استرس و افزایش آرامش میشود.
همچنین هنگامی که به تنفس عمیق خود توجه میکنید، ذهن دیگر به سمت و سوی افکار منفی یا هر فکری نمیرود و تنها به تنفس عمیق و آرام، دقیق میشود. از این جهت ذهن آرام میگیرد و به هیچ مسئلهای فکر نخواهد کرد.
مدیتیشن استرس و اضطراب را کاهش میدهد:
به طور معمول، استرس و اضطراب ذهنی و جسمی باعث افزایش ترشح هورمون کورتیزول میشود. به همین جهت ممکن است تأثیرات منفی روی بدن ایجاد گردد. تحقیقات نشان میدهد که ممکن است استرس و اضطراب روی سلامت جسم نیز تأثیر بگذارد و بدن دچار بیماری شود.
برای مثال استرس و افکار پریشان کمترین تأثیری که به مرور زمان روی بدن میگذارند، اختلال در خواب، افزایش ابتلا به افسردگی و اضطراب، افزایش فشار خون و… است. از این جهت دانشمندان تحقیق هشت هفتهای روی ۳۵۰۰ نفر به نام مدیتیشن آگاهانه انجام دادند و شاهد کاهش چشمگیر استرس در این افراد شدند.
در زندگی مدرن، بیشتر مردم دنیا با استرس در شرایط گوناگون دست و پنجه نرم میکنند و بهتر است بدانید که شما در این مسیر تنها نیستید. شما میتوانید علاوه بر مشاوره و صحبت کردن درباره هر مسئلهای که شما را آزار میدهد، تمرینات مدیتیشن را به صورت روزانه در هر زمان و مکان انجام دهید و در نهایت شاهد افزایش آرامش خود باشید.
مدیتیشن به بهبود عواطف و احساسات کمک میکند
به نظر شما چگونه مدیتیشن به بهبود عواطف و احساسات کمک میکند؟ ذهن به صورت خودکار تمایل دارد که در گذشته زندگی کند یا در یک زندگی خیالی در آینده به سر ببرد. در واقع تصور وقایع گذشته باعث بروز احساس ناراحتی، عذاب وجدان، شرمندگی و در نتیجه افسردگی میشود.
خیال و رویا بافی نسبت به آیندهای نامشخص نیز ممکن است باعث بروز استرس، نگرانی، خشم و اضطراب شود. در واقع در دو حالت بدن و ذهن در شرایط نامساعد و منفی قرار میگیرد. در صورتی احساس شادی، رضایت، خلاقیت و آرامش به جسم و ذهن باز میگردد که در زمان حال زندگی کنیم و کلید حل این مسئله، تنها در تمرین مدیتیشن است.
با این حال با یک بار تمرین مدیتیشن انتظار معجزه در زندگی را نداشته باشید. هنگامی از تمرینات مدیتیشن به نتیجه دلخواه میرسید که هر روز و تا پایان عمر، این تمرین را انجام دهید. چرا که حتی یک روز بیتوجهی به جسم و روان، باعث میشود که ذهن دوباره در گذشته و آینده زندگی کند و از کنترل شما خارج شود.
مدیتیشن خودآگاهی را بهبود میبخشد
خودآگاهی به چه معناست؟ خودآگاهی یعنی شما از طریق تأمل و درون بینی، خودتان را مشاهده کنید. به بیان دیگر شما افکارتان نیستید. در واقع ممکن است افراد و شرایط بسیاری بر افکار انسان تأثیر بگذارند. شما فردی هستید که افکار خود را مشاهده میکند و میاندیشد.
در این صورت مدیتیشن کمک میکند تا درک بهتر و دقیقتری نسبت به شناخت خود داشته باشید و به خودتان برای پرورش و بهبود کمک کنید. برای مثال فردی را تصور کنید که همیشه احساس ناامنی دارد. در واقع این احساس ناامنی در ذهن فرد قرار دارد. مدیتیشن کمک میکند تا فرد افکار خود را ببیند، بررسی کند و به شناخت خود و اطراف خود بپردازد.
در حقیقت شما با بررسی افکار و خودآگاهی، عادات و افکار غیرواقعی و مخرب خود را میشناسید و به سوی تغییر و افکاری سازنده قدم برمیدارید. بسیاری از محققان این روش مدیتیشن و خودآگاهی را بر روی بیماران جسمی نیز توصیه کردهاند.
چرا که بسیاری از بیماریهای جسمی، ناشی از افکار منفی و باورهای غلطی است که در ذهن باقی مانده و تلنبار شدهاند. مدیتیشن همچون جارویی است که این افکار را ابتدا شناسایی میکند، سپس تمیز میکند و محیط ذهن را تغییر میدهد.
مدیتیشن خواب را بهبود میبخشد
بسیاری از افراد دنیا با اختلال خواب مواجه هستند. در واقع این اختلال میتواند به صورت بیخوابی، کمخوابی یا خواب منقطع ظاهر گردد. تمرین مدیتیشن با تنفس مداوم و عمیق شکمی همراه است.
در این صورت، تنفس باعث ورود و جریان اکسیژن بیشتر در خون و در نتیجه افزایش آرامش و ایجاد احساس خوابآلودگی میشود. همچنین تمرکز و عدم تفکر به هر آن چه که ذهن شما را مشغول میسازد نیز باعث افزایش آرامش و در نتیجه بهبود روند خواب میگردد.
بسیاری از روانشناسان و پزشکان بر این باورند که حداقل نیم ساعت پیش از خواب آرام و عمیق باید تلفن همراه را دور از دسترس قرار دهید، به پشت بخوابید، دستان خود را در کنار بدن قرار دهید و با چشمانی بسته، آرام و عمیق از طریق بینی نفس بکشید و شکم خود را به آرامی پر و خالی کنید.
در واقع پر و خالی شدن شکم و توجه به تنفس، باعث میشود که به هیچ مسئله دیگری فکر نکنید و در همان لحظه حضور داشته باشید. از این رو، شما به تنظیم و عمیقتر شدن خوابتان کمک میکنید و از اختلال خواب نیز رهایی مییابید.
معرفی بهترین اپلیکیشن و پادکست مدیتیشن:
دنیای مدرن و تکنولوژی در میان تأثیرات منفی، فوایدی نیز به همراه دارد و زندگی را برایمان آسانتر کرده است. از این رو شما میتوانید با دانلود چند اپلیکیشن مدیتیشن یا پادکست مدیتیشن، به ذهن و جسم خود کمک کنید و این تمرین را آسانتر انجام دهید.
اولین اپلیکیشن مدیتیشن که میخواهیم معرفی کنیم اپلیکیشن Headspace است. این اپلیکیشن یکی از بهترین، مهمترین و در عین حال پر دانلودترین اپلیکیشن مدیتیشن در دنیا است، چرا که برای هر شرایط، زمان و حالت روان یک فایل صوتی مدیتیشن دارد.
اپلیکیشن Calm نیز یک اپلیکیشن مفید برای تمرینات مدیتیشن است که از ۳ تا ۲۵ دقیقه فایل صوتی برای تمرینات مدیتیشن به همراه دارد. این اپلیکیشن مدیتیشن شامل فایل صوتی موسیقی، تمرینات تنفس و صدای طبیعت است. از دیگر مزایای آن میتوان به رایگان بودن برنامه اشاره کرد که در ایران نیز این مسئله اهمیت دارد.
اپلیکیشن مدیتیشن Aura یک اپلیکیشن مفید است که شامل فایل صوتی تمرینات روزانه مدیتیشن، صدای طبیعت، داستان، موسیقی و… است که میتوانید فایل صوتی را با توجه به احساسات و عواطف همان لحظه خود انتخاب نمایید.
اپلیکیشن مدیتیشن بعدی که میخواهیم معرفی کنیم اپلیکیشن buddhify است. این اپلیکیشن مدیتیشن شامل بیش از ۲۰۰ فایل صوتی برای مدیتیشن، کاهش استرس، اضطراب، بهبود خواب، درد و عواطف و احساسات است.
